Tytuł: Somatyki
Artysta: Ryszard Paradowski
Tekst krytyczny: Anna Baranowa
Miejsce: Kraków, ul. św. Tomasza 26
Wernisaż: 10.10 2025
Wystawa: 10 – 31.10. 2025

Najważniejszym bodźcem i polem działania dla Paradowskiego jest ciało. Rzeźba zawsze się tym karmiła, ale młody rzeźbiarz robi to po swojemu. Ma świadomość, że porusza się w domenie obrosłej komentarzami, interpretacjami, często sprzecznymi oczekiwaniami. Wychodząc od własnych doświadczeń, chętnie inspiruje się różnorodnymi propozycjami współczesnej humanistyki. Jeszcze nigdy takiej uwagi nie poświęcano ciału. Mnożą się „ciałolubne” teorie, zwłaszcza te ze słowem „soma”, które zastępuje bardziej spowszedniałe „ciało”: „somaestetyka” Richarda Schustermana, „krytyka somatyczna”, „somatopoetyka” i inne. Jak wiadomo ciało i soma mogą, ale nie muszą być synonimami. Przekonuje mnie klasyczna już teoria „somatyki” Thomasa Hanny, który zasadniczo odróżniał ciało od somy w oparciu o rodzaj percepcji: od zewnątrz i od wewnątrz. Jak pisał: „Gdy obserwujemy człowieka z perspektywy osoby trzeciej, z zewnątrz — postrzegany jest fenomen ludzkiego ciała. Ale kiedy ta sama osoba obserwuje siebie z perspektywy pierwszoosobowej, poprzez własny system zmysłów proprioceptywnych, wówczas niewątpliwie dostrzega się inne zjawisko: ludzką somę. (…)

Paradowski lubuje się w kształtach biomorficznych i sięga do własnych „bebechów”. Ale — w intuicyjnej zgodności z Witkacowską receptą — są one niewidoczne. Patrząc na jego rzeźby, możemy się ich domyślać w napięciu powierzchni, wybrzuszeniach, skrętach, wygięciach. Obserwując rozwój formy od cyklów To i On, poprzez Cierpnia, Somatyki do Profanaliów, łatwo zauważyć stopniowe oddalanie się od skojarzeń z ludzkim ciałem. Od początku jest ono ponowoczesnym „ciałem w kawałkach” (w nawiązaniu do tezy Lindy Nochlin, dla której fragment jest metaforą nowoczesności, zresztą nie tylko dla niej).
( Anna Baranowa, fragment „Poszukiwania Ryszarda Paradowskiego” )

Ryszard Paradowski. Urodzony w 1995 roku. Rzeźbiarz. Absolwent historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz Wydziału Rzeźby na ASP w Krakowie, gdzie dyplom z wyróżnieniem obronił w pracowni prof. Karola Badyny. Mieszka i pracuje w Krakowie.
W swojej praktyce artystycznej łączy rzeźbę z poezją, rozumianą nie jako sztukę słowa, lecz jako narzędzie poznania i sposób rozumienia świata. Najwazniejszy jest dla niego proces — aktualizowanie osobistych doświadczeń i odkrywanie stojących za nimi uniwersalnych praw.
Centralnym tematem jego twórczości jest ciało (soma) poddane deformacji, dekonstrukcji i defragmentacji. Traktuje je jako byt intencjonalny, dynamiczny i zmienny — „tworzący świat i przezeń tworzony” (J.–F. Lyotard) — a zarazem jako „żyjące tworzywo cielesne” (M. Merleau–Ponty). Nawiązując do koncepcji Julii Kristevy, postrzega sztukę jako pęknięcie w symbolicznym porządku świata.
Pracuje w różnych materiałach, sięgając także po elementy pochodzenia organicznego. Tworzy rzeźby i obiekty somatyczne.

Wystawy zbiorowe
2025 Rozłącze, Galeria Złącze, Aleja Niepodległości 30, Poznań.
2025 Każde ciało wolne: Stare i nowe prace — wystawa w ramach festiwalu Cracow Art Week, Nasz Ogródek
im. Dereka Jarmana, Czysta 15, Kraków.
2024 Grafted to the Bone/ Do szpiku wszczepiony — wystawa w ramach Miesiąca Fotografii, Skład Solny
CSW Wiewiórka, Kraków.
2023 Rzeźba — wystawa w ramach festiwalu „Sztuka do rzeczy”, Galeria Dystans, Kraków.
Leżę i czekam aż sobie przypomnisz — Galeria ASAP, ASP im. Jana Matejki, Kraków.
2022 Wszystko czego już nie ma albo za chwilę nie będzie — wystawa w ramach Open Eyes Art Festival, Kraków.
Skala dziwności — Galeria Władysława Hasiora, Muzeum Tatrzańskie, Zakopane.
U_lotne3 — wystawa studentów Wydziału Rzeźby ASP im. Jana Matejki w Krakowie, Galeria
Sztuki Współczesnej Elektrownia, Czeladź.
2021 Rysunek Semestru 2021 — wystawa pokonkursowa Galeria „R”, ASP im. Jana Matejki, Kraków.
Spotkania II — wystawa studentów ASP im. W. Strzemińskiego w Łodzi oraz studentów
Wydziału Rzeźby ASP im. Jana Matejki w Krakowie, Galeria ASP ul. Piotrkowska 68, Łódź.
2020 Spotkania I — wystawa studentów ASP im. W. Strzemińskiego w Łodzi oraz studentów
Wydziału Rzeźby ASP im. Jana Matejki w Krakowie, Galeria Akademia w Bronowicach, Kraków.

Więcej o artyście: Ryszard Paradowski